Ямар балай асуулт вэ гэж уншигч та бодож байна уу. Уг нь ч балай юм биш л дээ. Трампын анхны бүрэн эрхийн хүрээнд хоёр орны удирдагчид Сингапур улсад болж байлаа. Сингапурыг эцэслэн сонгохоос өмнө Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хот болох газрын тоонд багтаж байсан юм шүү. Умардтай байгуулсан дипломат харилцааны урт түүх, АНУ-тай байгуулсан гуравдагч хөршийн бодлого, Хятад, Оросын дунд байршсан газар зүйн байршил, Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ гэж Умард, Өмнөд, Японыг багтаасан уулзалт зохион байгуулдагын хувьд ч Монгол Улсад Трамп-Ким уулзах нь боломжгүй зүйл биш.

Тэдний анхны уулзалт Сингапур улсад 2018 онд болсон юм. Харагдах байдал, үзэмж талаасаа сайхан байсан. Гэвч агуулга, ач холбогдлын хувьд бага байсан гэдгийг дурдах нь зүй. Үндсэндээ хоёр улсын удирдагчид бөөрөнхий дипломат хариулт бие, биедээ шидэлцсэн. Үр дүн нь тодорхойгүй хэвээр үлдсэн. Хэдийгээр Дональд Трампын хувь түүхэн гэж хэлж болох уулзалт байсан ч намтарт нь бичигдэх л үр дүнтэйгээр энэ уулзалт өндөрлөсөн билээ. Тэгвэл одоо бүх зүйл өөр болжээ. Улс төрийн байдал ч, геополитикийн байдал ч тэр. ОХУ-ын арми Украины газар нутагт халдан довтолж, тэр довтолгоонд нь Умардууд дэм үзүүлж байна. БНХАУ-тай ч харилцаагаа өргөжүүлж, батлан хамгаалах, эдийн засгийн тал бүрийн салбарт хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх бодлого баримтлахаа зарласан. Дээрээс нь Ким Жон Ун хувь хүнийхээ хувьд Трампыг Байденаас дээгүүрт тавина. АНУ-ын одоогийн Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Умардын удирдагчтай дахин уулзахад бэлэн гэдгээ хэлээд амжсан. Уулзалт болох нь цаг хугацааны асуудал болоод байна.

Тэд заавал яагаад Монгол Улсад уулзана гэж. Нэн тэргүүнд газар нутгийн байдал. Умардын удирдагч 2018 онд Сингапур руу хөлгийн жолоо залахдаа Хятадаас онгоц гуйсан. Үндэстний хувьд жигшүүртэй явдал ч байсан байж магадгүй. Ялангуяа Умард шиг бусад улсаас өөрсдийгөө тусгаарлаж, бие даасан гэдгээ харуулах бардамнал өндөртэй улсад бол энэ маш чухал асуудал. Адаглаад транс-сибирийн төмөр замаар галт тэргээр Монголд ирэх боломжтой. Өвөө нь 1988 онд галт тэргээр Монголд ирж байсан шүү дээ.

Дараагийн онцлох асуудал бол Монгол Улсын баримталж буй дипломат байр суурь. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийг эх нутагтаа өнгөрсөн оны есдүгээр сард хүлээн авчихсан. Энэ онд багтаад Ши Жиньпинийг айлчахыг урьчихсан улс. Европын хүчтэй улс орны удирдагчдыг ч эх орондоо уриад уулзчихсан. Шашны зүтгэлтэн Францис пап ч үүнд багтана. Дээрээс нь дипломат харилцааны түүхэн хэлхээсийг харсан ч Умардад хүндэтгэлтэй хандсаар ирсэн. Тэгэхээр зохион байгуулж буй Монгол Улс аль нэг тал руу хэлбийхгүй, прагматик хандах бүрэн боломжтой гэсэн үг. Ер нь Умард, Өмнөд, Японыг хамарсан Улаанбаатарын яриа хэлэлцээг зохион байгуулсан туршлагатай, Зүүн хойд Азийн аюулгүй байдлын асуудлаарх Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ болгоод өргөжүүлчихсэн гэдгийг тодотгох нь зүйтэй.

Онцолж харууштай бас нэг зүйл нь Өмнөдийн тухайд Монгол Улсыг сонгоход таатай хандаж болох юм. Учир нь Сөүл, Вашингтоны харилцаа улам бүр ээдрээтэй болж байна. Түүнчлэн Байдены засаг захиргааны үед Солонгосын хойгийн асуудал анхаарлаас гарсан нь Умардыг шинэ тутам зэвсэг турших, тэр ч бүү хэл цөмийн зэвсэг турших ч аюулыг авчирсан. Начир дээр Вашингтон, Пхеньян хоёр харилцаагаа эерүүлж байж Өмнөдүүд аюулгүй байдлыг илүүтэй мэдэрх учиртай. Нөгөөтээгүүр энэ удаагийн уулзалтаар Умардыг цөмийн хөтөлбөрөөсөө татгалзах утоп ятгалгаас илүүтэй цөмийн хөтөлбөрийг нь тойрсон тодорхойгүй асуудал дээр хариулт олох нь үр дүн авчрах үндэс болох  юм. АНУ-ын хувьд ч, Умардын хувьд ч прагматик үр дүнд хүрье гэж санавал аль нэг тал руу нь хэт хэлбийхээргүй Монгол Улс уулзалт болох зохист орчин байж мэднэ...