-Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн эхнэр, тэргүүн хатагтай Л.Болорцэцэг Д.Баясгалантай нэг ангийн найзууд-

“Бодь интернэншнл” болон “Голомт” банкны эзэн Д.Баясгалан, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга нарын хамтрал зөвхөн Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замаар эхлээгүй. Х.Баттулга, Д.Баясгалан нар урд талаасаа бүр эртний бизнес хамтрагчид бол Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн эхнэр, тэргүүн хатагтай Л.Болорцэцэг нь Д.Баясгалантай нэг ангийн найзууд.

Хамгийн сонирхолтой нь, Х.Баттулга Ерөнхийлөгч, У.Хүрэлсүх Ерөнхий сайд байсан үед буюу 2019 оны нэгдүгээр сарын 21-нд хуулийн байгууллагынхан “Бодь интернэншнл болон Голомт банкны эзэн Д.Баясгалан” хэмээн цоллож байгаад учир битүүлгээр баривчилж, шүүхээс нэгдүгээр сарын 23-нд 1 сарын хугацаатай цагдан хорих шийдвэр гаргаж байв. Гэвч Монголын тэргүүн бизнесмэнийг хэлмэгдүүлсэн мэт 72 цагийн дараа тавьж явуулжээ. “Бодь интернэншнл”  компани тэр ондоо Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын төслийг  давуу эрхээр авсан. Улмаар Х.Баттулгын тэргүүлсэн Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн зөвлөмжийн дагуу, У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар төмөр замын төслийг нүүрсээр санхүүжүүлэх арилжааны гэрээг улсын нууцаар хамгаалав.

Тэгвэл өнөөдөр /2022.12.19/ буюу Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгыг Солонгос руу ниссэний дараа “Бодь интернэншнл” болон “Голомт” банкны эзэн Д.Баясгалан ил гарч мэдээлэл хийж байгаа нь анхаарал татав. Гар нь салганаж, хэл нь ээрч муурсан байдалтай. Сандарсан шинжтэй. Ер нь банкны эзэд тэр болгон олны нүдэнд ил гарч тайлбар хийгээд байдаггүй. Эх сурвалжийн мэдээлснээр хууль хяналтын байгууллага энэ долоо хоногт Х.Баттулгыг баривчилна гэдгээ Төрийн тусгай албанд мэдэгдэхээр бэлтгээд байж. Учир нь Төрийн тусгай алба төрийн тэргүүнээс буусан хүнийг ажилласан жилтэй нь дүйцүүлэн хамгаалах хуультай бөгөөд Х.Баттулгад хуулийнхнаас хэн нь мэдээ хүргүүлэв гэдэг хардлага прокурор, АТГ-ынхныг сандралд оруулсан байна. Үүний өмнө Тавантолгой-Гашуунсухайт төслийг хариуцаж байсан “Тавантолгой төмөр зам” компанийн Н.Удаанжаргал Солонгос руу нисээд алга болсон билээ.

Д.Баясгалан өнөөдрийн мэдээллийнхээ эхэнд, С.Баяр, Сү.Батболдын Засгийн газрыг дамнасан төмөр замын төслийн гэрээг Н.Алтанхуягийн үед цуцалж, төрийн өмчит компанийн мэдэлд өгсөн. Ч.Сайханбилэгийн үед төсөл хэрэгжүүлэх гадаад түнш хайсан. Ж.Эрдэнэбатын үед ямар ч ажил хийгээгүй зэргээр түүх сөхөв. Энэ хэсэгт түүний хэлэх гол санаа нь Х.Баттулгын нэр холбогддог 270 сая ам.доллар идсэн төмөр замын хэрэг ямар ор үндэслэлгүй байсан. Үнэн хэрэгтээ 76 сая ам.доллар нь улсын төсвөөс гарсны 74 сая ам.доллар нь “Энержи ресурс” компанид буцаж олгосон. 200 сая ам.долларыг нь “Самсунг” компани авч инженерийн суурь бүтэц байгуулсан. Улмаар хууль шүүхийн байгууллага солонгос захирлыг 510 хоног хорьсны эцэст ажилдаа хариуцлага алдсан гэж үзэн 40 сая төгрөгөөр торгосон. “Х.Баттулгын төмөр замын хэрэг” Х.Баттулгыг Ерөнхийлөгч байхад ингэж шүүхээр цагаадсан гэдгийг хэлэв. Д.Баясгалангийн ойлгож буйгаар “Х.Баттулгын төмөр замын хэрэг”-ээс ямар ч хууль зөрчсөн зүйл илрээгүй гэнэ. Ийнхүү 5 жил гацсан төмөр замын төслийг Д.Баясгалангийн компаниуд авч хэрэгжүүлсэн. Гэтэл “Бодь интернэншнл” компани энэ чухал чиглэлд Хятадын төмөр замаас зөрсөн, мухар төмөр зам тавьсныхаа хариуд “Эрдэнэс тавантолгой” компаниас нүүрс авахаар гэрээлсэн нь дуулиан дагуулаад буй оффтек гэрээ юм. Д.Баясгалан үргэлжлүүлэн, төмөр замын төслөө маш хямд өртгөөр хэрэгжүүлсэн. Нүүрсний оффтек гэрээний хүрээнд төрөөс 400 орчим сая ам.долларыг бэлэн болон нүүрсээр авсан. Одоо 225 ам.доллар авлагатай. Хэрвээ төр мөнгөө өгч чадахгүй бол 20 хувийн торгуультай байгаа шиг бид ажлаа хийж чадахгүй бол 20 хувийн торгуультай гэх мэт зүйлс ярив.

Харин “Төмөр замын төсөл хэрэгжүүлэг гэрээ”-г яагаад улсын нууцад оруулсан бэ” гэдэг асуултад “Энэ төслийг,  төмөр замыг нууцад авч, яаралтай барих шийдвэрийг тухайн үеийн ҮАБЗ, Засгийн газар шийдсэн асуудал. Нууцад авах шийдвэр гаргасан хүмүүсээс асуусан нь дээр байх. Нууцад авах том шалтгаан бол шууд гэрээ байгуулах л байсан юм билээ. Нууцад аваад нүүрсний үнийг хямдруулсан зүйл байхгүй” гэв. Тэрбээр анх гэрээ байгуулах үеийн Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүдийн шийдвэрийг ийнхүү илчилсэн бөгөөд  Тавантолгой-Гашуунсхухайт төмөр замын төсөл эхлэхэд Монгол Улс, Хятадын талтай төмөр замын огтлолцлын цэгээ тохироогүй байсан гэдгийг мөн хэлчихлээ.

АТГ-аас өнгөрсөн долоо хоногт нүүрсний хулгайтай холбогдуулан шалгаж буй 17 хүний нэрсийг зарлахдаа Х.Баттулгыг хамгийн эхэнд дурдсан. Мөн Х.Баттулга нарыг төрийн өмчит “Эрдэнэс тавантолгой” компанитай оффтек гэрээ байгуулах замаар нүүрсний хулгайд оролцсон гэдгийг Засгийн газрын 2 сайд, УИХ-ын хэд хэдэн гишүүн зарлаад байгаа. Тухайлбал, Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Ч.Хүрэлбаатар, УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр нар “Х.Баттулгыг нүүрсний мафийн толгойлогч” хэмээн ил цагаан нэрлэсэн. Тэгвэл Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар “Голомт” банкны эзэн Д.Баясгалан гэдэг хүн олон тэрбум ам.долларын төмөр замын төслийг ямар ч сонгон шалгаруулалтгүй хэрэгжүүлж байгааг удаа дараа анхааруулж байлаа. “Бодь интернэншнл” болон “Голомт” банкны эзэн Д.Баясгалангийн “Эрдэнэс Тавантолгой” компанитай хийсэн нүүрс урьдчилан борлуулах 2 оффтек гэрээний нийт дүн 9 их наяд төгрөгөөр яригдаж байгаа. Эдгээр гэрээг улсын нууцаар халхавчилсан албан тушаалтнууд нь Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга нар юм.