Английн Сальсбюригийн нутагт оршдог учир битүүлэг нууцаараа алдартай Стөүнхэнж эртний домогт цогцолборын аварга чулуунууд нь 20 тонн жинтэй, долоон метрийн өндөртэй. Археологичдын тогтоосноор 4500 жилийн настай энэхүү цогцолборын гол тулгуур аварга чулуунуудын үүсэл гарал өнөөдрийг хүртэл нууц байсаар ирсэн билээ. Журнал Сайнс Дайректэд гарсан нийтлэлээс үзвэл геоморфологич, профессор Дэвид Нэшийн баг шинэхэн нээлтээрээ энэхүү нууцыг тайлжээ. Тэд энэхүү нээлтээ 1950-иад оны үед хийсэн засварын ажлын үеэр 58-р чулуунаас өрөмдөж авсан дээжийг судалж, хэдэн зууны туршид үл ойлгогдож ирсэн нууцын хөшгийг ярсан байна.

Цогцолборын зэсийн байван бүхий арай жижгэвтэр чулуунуудыг судалж үзээд Уэйлсийн Пресели толгод хавиас зөөж ирсэн гэдгийг бүтцийн нийтлэг шинж чанараар нь тогтоосон ч аварга чулуунуудын үүсэл тодорхой бус үлдсэн билээ. Дээр дурдсанчлан 1950-иад оны үед авч үлдсэн өрөмдлөгийн дээж нь сүүлийн хэдэн арваны турш АНУ-ын Флоридад хадгалагдаж, мартагдчихаад байсныг Английн өв соёлын төвийн захирал Роберт Филлипсын хүчин зүтгэлээр нутагтаа буцаан авч ирсэн нь дээрх нээлтийг хийх гэнэтийн завшааныг гаргаж өгчээ. Уг дээжийг судалж үзсэн профессор Нэшийн багийнхан Стөүнхэнжийг байгуулсан аварга чулуунууд нь химийн шинж чанараараа жижиг чулуунуудтай төстэй. Тиймээс гарал үүсэл нь нэг гэж дүгнэсэн байна. Түүхийн үнэт дурсгалыг гэмтээхгүйн тулд огт гар хүрдэггүй байсан нь хугацаа алдаж, шинэ нээлтийг өнөөг хүртэл хойшлуулсан гэж Д.Нэш тайлбарлажээ. Түүний багийнхан дээрх дүгнэлтээ бататгахын тулд Норфлокоос Девон хүртэлх хад чулуунд судалгаа хийж, үр дүнг нь харьцуулж үзэхэд Вест Вүүдс орчмын чулуунуудтай таарсан гэв. Энэ газар нь Стөүнхэнжээс машинаар явахад 40 минутийн зайтай газар буюу өнөөгийн Марлбороугийн өмнөд хэсэгт оршдог юм байна.